Strateji

İsrail.. ‘Nasıl Başladı’

Türkiye’de siyasi yön değişimiyle İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan yeni dünya düzeni birbiri ile atbaşı gitmektedir…

Ruslar, Molla Mustafa üzerinden ve ‘demokrat partiler’ eliyle siyasi Kürt hareketini yönetmeye başladığı süreçte, İngilizler de müttefikleri ABD ile Ortadoğu’da yeni bir hamleye hazırlanmaktadır.

ABD ve İngiltere’nin fiilen varlığını göstereceği yeni bir devlet kurulacaktır ki bunun temeli zaten çok öncesinde atılmıştır.

Bu yeni devlet İsrail olacaktır…

Nasıl başladı?

İtalya’nın San Remo kentinde iki önemli toplantı yapıldı.

Toplantının gündemi, Osmanlı Devleti’nden ayrılan güney topraklarının nasıl paylaştırılacağı meselesiydi.

Bahse konu edilen topraklar ise, bugünkü Filistin, Ürdün, Irak, Suriye ve Lübnan’dı yani günümüzde iç savaşların yaşandığı coğrafya…

Toplantıda ABD’yi Roma Büyükelçisi Robert Underwood Johnson, İngiltere’yi ise Başbakan Lloyd George ve Dışişleri Bakanı Lord Curzon temsil ediyorlardı.

Fransız, İtalyan ve Japon heyetleri de toplantı masasında yer almıştı.

Tarih; 25 Nisan 1920 Cumartesi…

Önce Filistin mandacısı olacak ülkenin pozisyonu belirlendi, ardından mandacı ülkeler tayin edildi;

‘Başlıca Müttefik Devletlerce saptanacak sınırlar içinde Filistin yönetimini, sözü edilen Devletlerce seçilecek bir Mandater’e vermeyi kararlaştırmışlardır.

Mandater, Yahudi halkı için Filistin’de bir ulusal yurt kurulmasından yana İngiliz Hükümetince daha önce 2 Kasım 1917’de açıklanan ve öteki Müttefik Devletlerce kabul edilen bildirinin uygulanmasından sorumlu olacaktır…

Başlıca Müttefik Devletlerce seçilen mandaterler: Suriye için Fransa, Mezopotamya ve Filistin için de Büyük Britanya’dır…’ 

Alınan bu kararda Balfour Deklarasyonu’ndan bahsediliyordu;

İngiltere’nin önceden verdiği bu söz, Filistin’in geleceğini tayin edecekti yani İngiliz siyaseti, Yahudi devleti meselesini daha 1918’te sağlama almıştı.

Tarih; 2 Nisan 1947…

İngilizler Filistin’in kaderini Birleşmiş Milletlerin kararına terk etti.

Meseleyi ele alan Genel Kurul, Filistin meselesine bir çözüm bulması için bir özel komisyon kurdu. Ağustos ayında komisyon raporu yayınladı; oybirliği ile Filistin’in bağımsızlığını teklif ediyordu.

Lakin bu bağımsızlık nasıl olacaktı?

Bu noktada komisyon ikiye ayrıldı;

 Filistin Araplarla Yahudiler arasında taksim edilmeli ve iki ayrı bağımsız devlet kurulmalı, Kudüs uluslararası statüye sahip olmalıydı ya da Filistin, Yahudi ve Araplardan oluşan ‘federal’ bir devlet olmalıydı.

Yahudiler birincisini, Araplar ise federal planı desteklediler.

27 Kasım 1947’de Genel Kurul, 13 aleyhe ve 10 çekimsere karşı 33 oyla Filistin’in Araplarla Yahudiler arasında taksimine karar verdi.

Büyük devletlerden Birleşik Amerika, Sovyet Rusya ve Fransa taksim lehinde, İngiltere ise çekimser oy kullandı.

Türkiye, Arap ülkeleri ile beraber taksimin aleyhinde oy vermişti .

Karara göre Filistin’de Yahudi ve Arap devletleri arasında bir ekonomik birlik kurulacak ve Kutsal Kudüs Şehri de milletlerarası statüye sahip olacaktı.

İngiltere, bu karara paralel olarak Nisan 1948’den itibaren kuvvetlerini çekmeye başladı.

Bu çekme işinin tamamlanmasından bir gün önce, 14 Mayıs 1948 günü, David Ben Gurion başkanlığında Tel Aviv’de toplanan Yahudi Milli Konseyi’nce İsrail Devleti’nin kurulduğu ilan edildi.

14 Mayıs gece yarısı, İngiliz Manda Yönetimimi yüksek komiseri Sir Allan Cuningham, Filistin üzerindeki manda rejiminin fiilen sona erdiğini duyuruyordu.

Aynı gün saat 16.00’da, ilan edilen Yahudi devletinin cumhurbaşkanlığına Haim Weizman, başbakanlığa da David Ben Gurion getirildi.

Aynı gece Amerika, İsrail devletinin kurulmasından tam on bir dakika sonra, Başkan Truman’ın İsrail’i tanıdığını açıklıyordu.

 Buna karşın Araplar ise İsrail’in kuruluş günü olan 15 Mayıs’ı ‘El Nakba’ yani ‘Felaket Günü’ ilan etmişti .

Kuruluşundan birkaç gün sonra İsrail, başta Rusya olmak üzere, bir ay içinde beşi doğu dördü batı bloğundan olmak üzere toplam dokuz devlet tarafından resmen tanındı.

28 Mart 1949’da, Türkiye İsrail’i resmen tanıyan ilk Müslüman ülke oldu, 30 Haziran 1948’de de Türkiye ile İsrail arasında bir posta antlaşması imzalandı.

İsrail’in kuruluşu ile birlikte Ortadoğu’da savaşlar başladı…

Erdal Sarızeybek

Araştırmacı Yazar

Kaynak:

Büyük Suikast/Kürt Gerçeğinde Bilmediklerimiz

Başa dön tuşu